Pałac w Nieborowie i Arkadia, podwarszawska rezydencja Radziwiłłów

Wdaje mi się, że najlepiej znaną szlachecką rezydencją, położoną niedaleko od Warszawy jest Pałac w Nieborowie i oczywiście park w Arkadii.  Cały ten kompleks, czyli pałac, park przypałacowy i ogród w Arkadii, jest wyjątkowy. A dlaczego? Przede wszystkim, dlatego, że Nieborów zachował własne dzieła sztuki oraz oryginalne wyposażenie wnętrz. Park i ogród także utrzymały swój własny, niepowtarzalny charakter.  Tak jak zostawili majątek Radziwiłłowie, przed zesłaniem do obozu w Krasnogorsku w1945, tak bez większych zmian możemy go oglądać teraz. Uniknął losu innych wiejskich rezydencji, które zostały, już po wojnie, pozmieniane w biura państwowych gospodarstw rolnych, z olejnymi lamperiami i gumoleum zamiast parkietów.

Oczywiście od razu nasuwa się pytanie, dlaczego majątek miał tyle szczęścia? Według mnie to szczęście, to jego ostatni właściciel, książę Janusz Radziwiłł, XIII ordynat Ołycki, działacz społeczno-gospodarczy, finansista, senator. Przewidując nadciągające zmiany polityczno-ustrojowe, jeszcze w pierwszej połowie 1944 roku zaczął myśleć o możliwościach ocalenia Nieborowa i Arkadii.  Wspólnie z profesorem Stanisławem Lorentzem, (też niezwykły człowiek) doszli do wniosku, że najlepiej będzie oddać majątek Muzeum Narodowemu w Warszawie, którego dyrektorem był właśnie prof. Lorentz.  I to uratowało pałac i park w Arkadii.  Rezydencja w Nieborowie, będąc częścią Muzeum Narodowego, uniknęła grabieży i zniszczeń.  Jeżeli ktokolwiek chciałby coś zabrać z rezydencji, okradał nie „znienawidzonych kapitalistów”, ale Naród Polski. 

Historia Pałacu w Nieborowie sięga XII wieku, gdzie na miejscu obecnego budynku stał drewniany dwór Nieborowskich.  W 1694 r. dobra Nieborowskich zakupił kardynał Michał Stefan Radziejowski, ten sam, który był właścicielem pałacu w Radziejowicach.   Wracając do Nieborowa, na zamówienie kardynała, najsłynniejszy architekt tamtych czasów – Tylman z Gameren, zaprojektował piękną, barokową rezydencję. Po śmierci kardynała, pałac zmieniał dość często właścicieli, a w 1774 r. trafił do Księcia Michała Radziwiłła, jednego z najbogatszych polskich magnatów tamtych czasów.  Książę w rezydencji zgromadził kolekcję obrazów mistrzów europejskich, stworzył cenny księgozbiór starodruków. Miał wspaniałe zbiory sztuki użytkowej i mebli. Dla niego też warszawski architekt Szymon Bogumił Zug, zaprojektował francuski ogród przy pałacu.  Jego żona, Helena z Przeździeckich Radziwiłłowa, stworzyła, piękny romantyczny ogród, w stylu angielskim – Arkadię. Niestety spadkobiercy już tak nie dbali o rezydencję i w XIX w. zaczęła popadać w ruinę. Na początku lat 80, XIX stulecia, pałac przechodzi w ręce Michała Piotra Radziwiłła, i on podnosi majątek z upadku. Po jego śmierci, dobra nieborowskie przechodzą w ręce jego kuzyna – Janusza Radziwiłła. Ten ostatni uczynił z Nieborowa sławną rezydencję podwarszawską, odwiedzaną przez wiele sławnych osób.  Podczas wojny Janusz Radziwiłł, jaki i jego dzieci, działają w konspiracji.  Trzeba też wspomnieć, że książę był więziony zarówno przez hitlerowców, jaki i komunistów. W 1945 r. został wywieziony wraz z rodziną do obozu w Krasnogorsku, tam też zmarła jego żona – Anna z Lubomirskich Radziwiłłowa.  Po powrocie z zesłania, we wrześniu 1947, Książę wrócił do Warszawy, ponownie zatrzymany przez UB, wypuszczony, zmieniał mieszkania, by ostatecznie zamieszkać w dwupokojowym mieszkaniu kwaterunkowym na Mokotowie.  Po wojnie nigdy nie przyjechał do Nieborowa. Zmarł 04 października 1967r. Musiał być niezwykłym człowiekiem……

Zobacz hotele w starych pałacach i zamkach w Polsce

Janusz i Anna Radziwiłłowie mieli trójkę dzieci: synów Edmunda i Stanisława i córkę Krystynę.  Edmund mieszkał wraz z rodziną w Warszawie. Jego córka Krystyna Radziwiłł Milewska jest znaną malarką.  Stanisław był żonaty z siostrą Jacqueline Kennedy, Karoliną Lee Bouvier. Córka Krystyna wyszła za mąż za Józefa Potockiego z Antonina. I jeszcze muszę dodać, że córka tych ostatnich -Izabela wyszła za mąż za Huberta d’ Ornano, który jest potomkiem Mari Walewskiej, – ale ten Świat mały!!!!

I chociaż to zupełnie inna historia, to kilka słów trzeba napisać. Hrabina Izabela z Potockich d’Ornano, czyli wnuczka Janusza Radziwiłła, urodziła się w pałacu Potockich na Krakowskim Przedmieściu.  Mając 2 lata wraz z rodzicami musiała wyjechać z Polski. Obecnie jest wiceprezesem sławnej firmy kosmetycznej Sisley, którą założył jej mąż.  Prasa, wielokrotnie nazywała Izabelę najlepiej ubraną kobietą świata.  I co dla mnie osobiście jest najważniejsze – Hrabina Izabela z Potockich d’Ornano, uważa się za Polkę i biegle mówi po polsku.
Jeżeli chcielibyście więcej poczytać o historii Pałacu w Nieborowie, to odsyłam na stronę http://www.nieborow.art.pl/  a najlepiej,  pojedźcie sami, zobaczcie,  o każdej porze roku pałac w Nieborowie i park w Arkadii,  wyglądają bajecznie ….

Zobacz hotele w starych pałacach i zamkach w Polsce

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *